Wzd-check: beslisboom onvrijwillige zorg — Wet zorg en dwang stappenplan

Wzd-beoordeling: interactieve beslisboom

De interactieve tool ondersteunt onder meer de volgende afwegingen; dit is geen uitputtende juridische toets:

• Doelgroep — psychogeriatrische (PG) aandoening (zoals dementie) of verstandelijke beperking (VG), inclusief gelijkgestelde aandoeningen
• Ernstig nadeel — levensgevaar, ernstig letsel, psychische schade, verwaarlozing of gevaar voor anderen
• Verblijfplaats en tijdspad — intramurale of ambulante setting, acuut of gepland
• Wilsbekwaamheid — beoordeling per beslissing, rekening houdend met aandoening en context
• Verzet van cliënt of vertegenwoordiger — actief of passief verzet, rol van wettelijk vertegenwoordiger
• Wzd-stappenplan — overleg, deskundig advies, toetsing en evaluatie; onderzoek minder ingrijpende alternatieven

Begrippenlijst Wet zorg en dwang

Verklarende woordenlijst van juridische en medische begrippen uit de Wzd, met verwijzingen naar relevante wetsartikelen:

• Onvrijwillige zorg — zorg waarbij de cliënt of vertegenwoordiger zich verzet (art. 2 Wzd)
• Ernstig nadeel — omschreven in art. 1 lid 2 Wzd
• Wzd-stappenplan — procedure van overleg, advies en evaluatie (onder meer art. 10, 11 en 11a); bestuurlijke afspraken 2024 zijn geen wetswijziging
• Wilsbekwaamheid — het vermogen een beslissing te nemen over de eigen zorg
• Art. 2 lid 2 Wzd — specifieke waarborgen bij wilsonbekwaamheid zonder verzet voor richtlijnafwijkende gedrags- of bewegingsbeïnvloedende medicatie, bewegingsbeperking en insluiting
• Wzd-functionaris — toetst het zorgplan bij opname of wijziging van onvrijwillige zorg (art. 11a)
• Zorgverantwoordelijke — aangewezen ter zake kundige arts of deskundige uit een bij ministeriële regeling aangewezen categorie

Casuïstiek Wzd: voorbeeldcasussen

Anonieme voorbeeldcasussen die illustreren hoe de Wzd-check uitpakt in de praktijk voor PG- en VG-cliënten, in intramurale en ambulante settings. Onder andere:

• Bewoner met dementie die medicatie weigert — verzet en wilsbekwaamheid afzonderlijk beoordelen
• Ambulante VG-cliënt met zelfverwaarlozing — ernstig nadeel, stappenplan thuis
• Acute noodsituatie: toepassing art. 15 Wzd noodmaatregel
• Somatische behandeling bij Wzd-cliënt — afbakening Wgbo versus Wzd

Veelgestelde vragen over de Wzd

Wat is onvrijwillige zorg onder de Wzd?

Zorg uit de vormen van art. 2 lid 1 Wzd waartegen de cliënt of vertegenwoordiger zich verzet. Bij wilsonbekwaamheid kunnen voor de drie zorgvormen van art. 2 lid 2 ook zonder verzet specifieke waarborgen gelden. Geen verzet is niet hetzelfde als instemming.

Is de Wzd-check ook geschikt voor ambulante zorg?

De Wzd kan ook bij professionele ambulante zorg gelden, onder aanvullende voorwaarden voor veilige uitvoering, toezicht en deskundigheid. De diagnose alleen is onvoldoende en de tool garandeert geen volledige beoordeling van iedere setting.

Vervangt de Wzd-check het medisch oordeel van de arts?

Nee. De Wzd-check is een adviserend hulpmiddel. De arts blijft te allen tijde verantwoordelijk voor de medische afweging, dossiervorming en besluitvorming conform de Wzd.